Schilderen en dan de kast: de juiste volgorde in een oud huis

De vraag komt bijna elke keer terug bij een slaapkamer of studeerkamer die op de schop gaat: schilder ik eerst en zet ik daarna de kast neer, of andersom? In een nieuwbouwwoning maakt het niet zoveel uit. In een huis van honderd jaar oud wel.

Schilderen gaat voor, met één uitzondering

De hoofdregel is simpel. Verf gaat voor het meubel, want langs een geplaatste kastwand krijg je de muur nooit meer netjes. Je komt met de kwast niet in de hoek, je moet met tape werken op een plek waar je hem niet kunt zien zitten, en de kans op verfspatten op een gloednieuwe kastdeur is aanzienlijk.

De uitzondering is de plint achter de kast. Als je zeker weet waar de kast komt, hoef je het stuk plint dat straks volledig verdwijnt niet af te lakken. Dat scheelt een halve dag lakwerk en niemand ziet het ooit terug. Wel de muur boven de kast doorschilderen, want daar kijk je wel tegenaan zodra er ruimte tot het plafond overblijft.

Droogtijd is niet hetzelfde als aanraakdroog

Hier gaat het in de praktijk mis. Een watergedragen muurverf voelt na twee uur droog aan, maar is pas na een dag of vijf tot zeven volledig doorgehard. Zet je een zware kast tegen een muur die nog niet uitgehard is, dan kan de achterkant van de kast zich letterlijk vastzetten in de verflaag. Bij het latere verplaatsen trek je dan verf mee.

Bij lakwerk op deurkozijnen en plinten is het nog gevoeliger. Daar praat je over twee tot drie weken volledige uitharding, afhankelijk van het product en de temperatuur in de kamer. Wie tegen een pas gelakte plint een kastsokkel schuift, drukt daar een blijvende afdruk in. Plan dus vijf tot zeven dagen tussen het laatste verfwerk en de montagedag. Dat lijkt lang, maar in die week kun je prima de vloer leggen.

Wat een oud huis extra vraagt

In een vooroorlogse woning loopt vrijwel niets recht. De muur helt, de vloer helt, en meestal niet dezelfde kant op. Een kast van twee meter veertig hoog laat dat genadeloos zien: een afwijking van drie millimeter over de breedte wordt bovenaan een zichtbare kier, en bij schuifdeuren loopt de deur dan uit z’n rail.

Stellen doe je daarom met vulplaatjes onder de sokkel en met stelpootjes, niet door de kast in het gareel te duwen. En je zet hem vast in de muur, met pluggen die passen bij wat er achter het stucwerk zit. In veel oude panden is dat geen beton maar zachte baksteen of soms een rietenwand. Daar hoort ander bevestigingsmateriaal bij dan wat er standaard in de doos zit.

Bij smalle trappen komt er nog iets bij. In binnensteden als Leiden en Delft zijn de trapgaten van veel grachtenpanden en oude arbeiderswoningen zo krap dat een kastzijde er simpelweg niet doorheen komt. Wie daar tegenaan loopt, kan de kast in delen naar boven brengen of het uitbesteden aan een montagespecialist in Leiden die dat soort panden dagelijks van binnen ziet. Meet in elk geval het trapgat op de smalste plek voordat je bestelt, niet nadat de doos er ligt.

Kleur kiezen met een kastwand erin

Een grote lichte kastwand gedraagt zich als een tweede lichtbron. Hij kaatst daglicht terug de kamer in en maakt de muurkleur ernaast een halve tint lichter dan hij op de kleurenkaart oogt. Wie een zachte grijstint uitkiest tegen een lege muur, houdt in een kamer met een witte kastwand vaak iets over dat kleurloos aanvoelt.

Test daarom altijd op de muur waar het uiteindelijk komt, en het liefst op twee plekken: naast het raam en aan de donkere kant van de kamer. Verf een vlak van minstens een A3, want kleine proefstrepen liegen. En beoordeel het twee keer, één keer bij daglicht en één keer ’s avonds met de lamp aan die er straks hangt.

De volgorde in het kort

Muren en plafond schilderen, lakwerk aan kozijnen en plinten afronden, vijf tot zeven dagen laten uitharden, vloer leggen, dan pas de kast plaatsen en aan de muur verankeren. Textiel en accessoires helemaal aan het eind. Wie die volgorde aanhoudt, hoeft niets over te doen, en dat is bij schilderwerk de enige besparing die echt wat oplevert.